Feminist ve Sosyalist Kimliğiyle Gazeteci Sabiha Sertel
Dr. Öğretim Üyesi Ayla Acar
İstanbul Esenyurt Üniversitesi, Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü, İstanbul, Türkiye,
aylaacar@esenyurt.edu.tr
Makalenin Türü: Araştırma Makalesi
Sorumlu Yazar: Dr. Öğretim Üyesi Ayla Acar
Geliş Tarihi: 15.02.2026
Kabul Tarihi: 18.04.2026
Yayın Tarihi: 30.05.2026
Çıkar Çatışması: Yok.
Hakemlik Modeli: Çift kör hakemlik.
Etik Kurul Raporu: Gerekli değildir.
Benzerlik Oranı: %1
Type of Article: Research Article
Corresponding Author: Dr. Öğretim Üyesi Ayla Acar
Received: 15.02.2026
Accepted: 18.04.2026
Published: 30.05.2026
Conflict of Interest: None.
Peer Review: Double-blind review
Ethics Committee Report: Not required.
Similarity Rate: 1%
DOI: Henüz atanmadı. / Not yet assigned.
STA Dergi | Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi
Cilt 1, Sayı 2 (2026)
STA Journal | Journal of Art and Design Research
Volume 1, Issue 2 (2026)
e-ISSN: 3108-7256
Acar, A. (2026). Feminist ve sosyalist kimliğiyle gazeteci Sabiha Sertel. STA Dergi, 1(2), 1–9.
STADergi’de yayımlanan makaleler, Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0) lisansı kapsamında açık erişim olarak sunulmaktadır.
Sabiha Sertel’in 1919 yılında Büyük Mecmua ile başlayan gazetecilik yaşamı 4 Aralık 1945’te Tan gazetesine yönelik saldırıya kadar aktif bir şekilde devam eder. Resimli Ay, Resimli Hafta, Resimli Perşembe, Resimli Yıl ve Projektör dergileri ile Çocuk Ansiklopedisi Sevimli Ay’ı çıkartan Sertel, 1929 yılının Ocak ayından itibaren Cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başlar, 1930’ların ikinci yarısından sonra da Tan gazetesinde Görüşler başlıklı köşesinde yazılarını sürdürür. Bu çalışmanın amacı, döneminin öne çıkan kadın gazetecilerinden Sabiha Sertel’in yazılarından yola çıkarak kadın anlatıları çerçevesinde onun feminist ve sosyalist duruşunu ortaya koymaktır. Çalışma, Cumhuriyet ve Tan gazeteleri üzerinden nitel içerik analizi yöntemiyle yapılmıştır. Cumhuriyet gazetesinin “Bana Sorarsanız” köşesinde “Cici Anne” imzasıyla yazan Sertel, okurlardan gelen çeşitli sorulara cevap vermektedir. Sertel, kadın erkek eşitliği ve kadın hakları konusunu feminist bir yaklaşımla ele almaktadır. Tan gazetesindeki yazılarında ise 1940’ların başlarında faşizme karşı bir duruş sergileyen Sertel’in yazıları, Basın Yayın Genel Müdürlüğünce üç kez yasaklanır. 1941 yılı başlarında ise Tan kapatılır ve ancak Sertel’in yazmaması koşuluyla gazetenin yayımlanmasına izin verilir. Sabiha Sertel, faşizme ve milliyetçiliğe karşı yazılarıyla gerici basının tepkisini çekerken “Ciddi ve namuslu bir muhalefetin ilk şartı halkın menfaatlerini müdafaa etmektir” diyerek iktidara yönelik eleştirilerde bulunmakta ve demokratikleşmenin yolunun basın özgürlüğünden geçtiğini savunmaktadır. Sabiha Sertel, gerek feminist gerekse sosyalist kimliği ve muhalif duruşuyla dönemin erkek egemen basınında bir kadın gazeteci olarak önemli bir yere sahiptir.
Anahtar Kelimeler: Sabiha Sertel, Feminizm, Sosyalizm, Tan Gazetesi, Cumhuriyet Gazetesi.
JEL Kodları: J16, Z13, N34.
Sabiha Sertel’s journalistic career, which began with Büyük Mecmua in 1919, continued actively until the attack on Tan newspaper on December 4, 1945. During this period, she contributed to numerous publications, including Resimli Ay, Resimli Hafta, Resimli Perşembe, Resimli Yıl, Sevimli Ay, and Projektör, while also writing for Cumhuriyet from 1929 and regularly for Tan from the late 1930s onward. This study examines the feminist and socialist stance of Sabiha Sertel through a qualitative content analysis of her writings published in Cumhuriyet and Tan. Writing under the pseudonym “Cici Anne” in the “Bana Sorarsanız” column of Cumhuriyet, Sertel addressed a wide range of social issues and advocated gender equality and women’s rights from a feminist perspective. Her articles in Tan reflected her socialist worldview and commitment to social justice. In the early 1940s, Tan adopted a strong anti-fascist position and was banned three times by the General Directorate of Press and Publication; in 1941, the newspaper was temporarily closed and permitted to resume publication only on the condition that Sertel cease writing. Through her criticism of fascism, nationalism, and authoritarian policies, she became a target of the conservative press. Arguing that “the first condition of serious and honest opposition is to defend the interests of the people,” Sertel maintained that democratization could only be achieved through freedom of the press. With her feminist and socialist identity, together with her persistent oppositional stance, Sabiha Sertel occupies a significant place in the history of Turkish journalism as a pioneering female journalist who challenged the male-dominated structure of the press.
Keywords: Sabiha Sertel, Feminism, Socialism, Tan Newspaper, Cumhuriyet Newspaper.
JEL Codes: J16, Z13, N34.
Abadan Unat, N. (1998). Söylemden protestoya:
Türkiye’de kadın hareketlerinin dönüşümü. İçinde A.
Berktay (Ed.), 75 yılda kadınlar ve erkekler (ss. 323–336).
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları ve Tarih Vakfı
Yayınları.
Bebel, A. (1935). Kadın ve sosyalizm (S. Sertel, Çev.). Vakit
Matbaası.
Cumhuriyet Gazetesi. (1931; 12 Mart 1933).
Çatal, B. (2022). Önsöz. İçinde B. Çatal (Ed.), Sabiha
Sertel: Hayatı ve entelektüel mirası (ss. i–iv). Tarih Vakfı
Yayınları.
Çavdar, T. (2007). İz bırakan gazeteler ve gazeteciler. İmge
Kitabevi.
Dikmen, B. A. (2022). Liberal feminizmden sosyalizme
Sabiha Sertel’de kadın meselesi ve Türk kadın hareketinin
ahvali. İçinde B. Çatal (Ed.), Sabiha Sertel: Hayatı ve
entelektüel mirası (ss. 77–87). Tarih Vakfı Yayınları.
Güvenir, O. M. (1991). İkinci Dünya Savaşı’nda Türk
basını. Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
Marx, K. (1976). 1844 elyazmaları: Ekonomi politik ve
felsefe. Sol Yayınları.
Özman, A., & Dede, K. (2022). “Kadını esarete tabi tutan
erkek değil cemiyettir”: Sabiha Sertel ve burjuva ahlakı
üzerine. İçinde B. Çatal (Ed.), Sabiha Sertel: Hayatı ve
entelektüel mirası (ss. 151–165). Tarih Vakfı Yayınları.
Sertel, S. (1987). Roman gibi. Belge Yayınları.
Sertel, Y. (2001). Annem Sabiha Sertel kimdi, neler yazdı?
Belge Yayınları.
Tan Gazetesi. (1938–1945).
Tanin Gazetesi. (4 Eylül 1945).
Tasvir Gazetesi. (4 Eylül 1945).
Vakit Gazetesi. (3 Eylül 1945).
STA Journal | Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi
STA Journal | Journal of Art and Design Research
STA Dergi | Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, sanat ve tasarım alanlarında özgün akademik çalışmaları yayımlayan açık erişimli bir akademik dergidir.
STA Journal | Journal of Art and Design Research is an open-access academic journal publishing original scholarly works in art and design.
© 2026 STA Journal | Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi / STA Journal | Journal of Art and Design Research
Created by www.grafikuzmani.com