e-ISSN 3108-7256Çift Kör HakemliAçık ErişimOcak · Mayıs · Eylül
İletişim
STA JournalJournal of Art and Design Research
Makale Gönder ↗
BildiriArticle ID · STA.2026.3.004

Grafik Tasarımda İnsan Eli ve Makine Arasında Kalan Gelecek

The Future Between Human Hand and Machine in Graphic Design

Özge Emirkadı ORCIDGaziantep Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi · Türkiye
Tam MetinMakale PDF
Yeni sekmede aç ↗
Türkçe

Özet

Grafik tasarımın tarihsel gelişimi, teknolojik üretim araçlarının yalnızca işlevsel değil, aynı zamanda düşünsel ve kültürel etkilerini de yansıtan bir süreci ortaya koymaktadır. Sanayileşme sonrası dönemde bireysel üretimin yerini seri üretime bırakması, tasarımcı kimliğini dönüştürmüş; buna tepki olarak Arts and Crafts hareketi el emeği ve estetik niteliği ön plana çıkarmıştır. Takip eden yıllarda Bauhaus, üretim ile estetik arasında bir denge kurmaya çalışırken, Modernizm işlevsellik ve sadeliğe yönelmiş; Postmodernizm ise bağlam, anlam ve yoruma vurgu yaparak standartlaşmaya eleştirel yaklaşmıştır. Günümüzde yapay zekâ destekli tasarım araçlarının hızla yaygınlaşması, geçmişte yaşanan bu dönüşümlerle benzer bir kırılmayı yeni bir bağlamda ortaya koymaktadır. Bu çalışma, grafik tasarımda insan dokunuşunun, sezgisel kararların ve yaratıcılığın dijital çağda nasıl bir rol oynayacağını tarihsel bir perspektifle değerlendirmektedir. Sanayi sonrası dönemden bugüne kadar yaşanan teknolojik dönüşümler ışığında, üretim biçimlerinin grafik tasarımcı kimliği üzerindeki etkisi irdelenmiştir. Çalışmanın amacı, insan merkezli yaratıcı değerlerin teknoloji karşısında nasıl korunabileceğini ya da yeniden tanımlanabileceğini tartışmaktır. Araştırma sorusu, yapay zekânın yaratıcı süreci yönlendirdiği bir ortamda özgünlük, sezgi ve yaratıcı öznelliğin nasıl evrileceğidir. Yöntem olarak tarihsel-kuramsal bir çerçeve benimsenmiş; uygulamalı üretim yerine kavramsal analiz yürütülmüştür. Elde edilen temel bulgu, teknolojik gelişmelerin yalnızca üretim araçlarını değil, aynı zamanda tasarımcının karar verme gücünü ve etik sorumluluğunu da yeniden tanımladığıdır. Böylece çalışma, grafik tasarımın geleceğine dair düşünsel bir katkı sunmayı hedeflemektedir

Anahtar Kelimeler: Grafik Tasarım, Yapay Zekâ, Tasarım Kuramı, Makineleşme

English

Abstract

The historical development of graphic design reveals a process reflecting not only functional but also intellectual and cultural impacts of technological production tools. In the post-industrial period, the shift from individual craftsmanship to mass production transformed the identity of the designer; in response, the Arts and Crafts movement emphasized handwork and aesthetic quality. In the following years, Bauhaus aimed to balance production and aesthetics, while Modernism leaned toward functionality and simplicity. Postmodernism critically approached standardization by emphasizing context, meaning, and interpretation. Today, the widespread use of AI-assisted design tools signals a new rupture, echoing past transformations in a contemporary context. This study explores how human touch, intuitive decision-making, and creativity may function in the digital age from a historical perspective. Within the framework of technological shifts from the post-industrial era to the present, it examines the impact of evolving production methods on the identity of graphic designers. The aim is to discuss how human-centered creative values can be preserved or redefined in the face of advancing technologies. The research question asks how originality, intuition, and creative subjectivity might evolve in an environment where AI guides the creative process. Using a historical-theoretical approach, the study relies on conceptual analysis rather than practical implementation. The main finding suggests technological advancements not only transform production tools but also redefine the designer’s decision-making capacity and ethical responsibilities. Accordingly, the study contributes a critical perspective on the future of graphic design

Keywords: Graphic Design, Artificial Intelligence, Design Theory, Mechanization

Şeffaflık

Araştırma ve Yayın Beyanları

Etik Kurul / Etik Beyanı
Gerekli değildir.
Yazar Katkı Beyanı
Yazar katkı beyanı yayımlanan PDF'de belirtilmemiştir.
Çıkar Çatışması
Yok.
Finansman / Destek
Finansman / destek bilgisi yayımlanan PDF'de belirtilmemiştir.
Veri Kullanılabilirliği
Veri kullanılabilirliği bilgisi yayımlanan PDF'de belirtilmemiştir.
Yapay Zekâ Kullanım Beyanı
Yapay zekâ kullanım beyanı yayımlanan PDF'de belirtilmemiştir.
References

Kaynakça

Buchanan, R. (1992). Wicked problems in design thinking. Design Issues, 8(2), 5–21.

Gropius, W. (1919). Bauhaus manifesto and program. Bahaus.

Jencks, C. (1986). What is post-modernism? Academy Editions.

Karabacak, P., & Dilmaç, S. (2021). 1851 yılı ve Sanayi Devrimi sonrası endüstride seri üretim bağlamında tasarımın rolü. Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2(2), 31–39.

Lyotard, J.-F. (1984). The postmodern condition: A report on knowledge. University of Minnesota Press.

Manovich, L. (2018). AI aesthetics. Strelka Press.

McCosker, A., & Wilken, R. (2020). Automating vision: The social impact of the new camera consciousness. Routledge.

Meggs, P. B. (2016). Meggs’ history of graphic design. Wiley.

Morris, W. (1999). William Morris on art and socialism. Routledge.

Norman, D. A. (2013). The design of everyday things. Basic Books.

Pevsner, N. (1960). Pioneers of modern design. Penguin Books.

Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.

Sönmez, M. (2021). Tasarımda görsel düşünme. ABC Yayınları.

Sullivan, L. H. (1896). The tall office building artistically considered. Lippincott’s Magazine.

Venturi, R. (1966). Complexity and contradiction in architecture. Museum of Modern Art.