Feminist ve Sosyalist Kimliğiyle Gazeteci Sabiha Sertel

Sabiha Sertel’in 1919 yılında Büyük Mecmua ile başlayan gazetecilik yaşamı 4 Aralık 1945’te Tan gazetesine yönelik saldırıya kadar aktif bir şekilde devam eder. Resimli Ay, Resimli Hafta, Resimli Perşembe, Resimli Yıl ve Projektör dergileri ile Çocuk Ansiklopedisi Sevimli Ay’ı çıkartan Sertel, 1929 yılının Ocak ayından itibaren Cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başlar, 1930’ların ikinci yarısından sonra da Tan gazetesinde Görüşler başlıklı köşesinde yazılarını sürdürür. Bu çalışmanın amacı, döneminin öne çıkan kadın gazetecilerinden Sabiha Sertel’in yazılarından yola çıkarak kadın anlatıları çerçevesinde onun feminist ve sosyalist duruşunu ortaya koymaktır. Çalışma, Cumhuriyet ve Tan gazeteleri üzerinden nitel içerik analizi yöntemiyle yapılmıştır. Cumhuriyet gazetesinin “Bana Sorarsanız” köşesinde “Cici Anne” imzasıyla yazan Sertel, okurlardan gelen çeşitli sorulara cevap vermektedir. Sertel, kadın erkek eşitliği ve kadın hakları konusunu feminist bir yaklaşımla ele almaktadır. Tan gazetesindeki yazılarında ise 1940’ların başlarında faşizme karşı bir duruş sergileyen Sertel’in yazıları, Basın Yayın Genel Müdürlüğünce üç kez yasaklanır. 1941 yılı başlarında ise Tan kapatılır ve ancak Sertel’in yazmaması koşuluyla gazetenin yayımlanmasına izin verilir. Sabiha Sertel, faşizme ve milliyetçiliğe karşı yazılarıyla gerici basının tepkisini çekerken “Ciddi ve namuslu bir muhalefetin ilk şartı halkın menfaatlerini müdafaa etmektir” diyerek iktidara yönelik eleştirilerde bulunmakta ve demokratikleşmenin yolunun basın özgürlüğünden geçtiğini savunmaktadır. Sabiha Sertel, gerek feminist gerekse sosyalist kimliği ve muhalif duruşuyla dönemin erkek egemen basınında bir kadın gazeteci olarak önemli bir yere sahiptir.

Sabiha Sertel’s journalistic career, which began with Büyük Mecmua in 1919, continued actively until the attack on Tan newspaper on December 4, 1945. She published and contributed to several magazines, including Resimli Ay, Resimli Hafta, Resimli Perşembe, Resimli Yıl, Sevimli Ay, and Projektör, and started working for Cumhuriyet newspaper in January 1929. From the second half of the 1930s onward, she also wrote regularly for Tan. The aim of this study is to examine the feminist and socialist stance of Sabiha Sertel, one of the prominent female journalists of her time, through an analysis of her writings. The study employs qualitative content analysis and focuses on articles published in Cumhuriyet and Tan newspapers. Writing under the pseudonym “Cici Anne” in the “Bana Sorarsanız” column of Cumhuriyet, Sertel responded to readers’ questions on a wide range of social issues and addressed gender equality and women’s rights from a feminist perspective. Her articles in Tan reflected her socialist views and commitment to social justice. During the early 1940s, Tan adopted a strong anti-fascist position and was banned three times by the General Directorate of Press and Publication. In early 1941, the newspaper was temporarily closed and allowed to resume publication only on the condition that Sertel cease writing. Through her criticism of fascism, nationalism, and authoritarian policies, Sertel became a target of the conservative press. She argued that “the first condition of serious and honest opposition is to defend the interests of the people” and maintained that democratization could only be achieved through freedom of the press. With her feminist and socialist identity and her persistent oppositional stance, Sabiha Sertel occupies an important place in the history of Turkish journalism as a pioneering female journalist in a male-dominated press environment.