Dijital Moda Görsellerinde Kadın Temsili: Instagram Moda Markaları Üzerinden Görsel Analiz

Bu çalışma, dijital görsel kültür bağlamında moda markalarının Instagram paylaşımlarında kadın temsillerinin nasıl üretildiğini incelemektedir. Araştırma, feminist görsel kültür kuramı temelinde, özellikle Laura Mulvey’in “bakış” yaklaşımı ve çağdaş feminist temsil tartışmaları doğrultusunda kadın bedeninin, kimliğinin ve toplumsal cinsiyet performansının nasıl kodlandığını analiz etmektedir. Bu çerçeve, kadınların görsellerde özne ya da seyredilen nesne olarak konumlandırılma biçimlerini değerlendirmek amacıyla kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’de yüksek dijital görünürlüğe sahip Zara, Mudo ve H&M markalarının resmi Instagram hesaplarından Ocak 2025–Mart 2026 tarihleri arasında seçilen 15 görsel oluşturmaktadır. Markalar amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Görseller; beden tipi, pozlama biçimi, kamera açısı, yüz ifadesi ve mekânsal bağlam kategorileri üzerinden görsel analiz yöntemiyle incelenmiş, bulgular frekans hesaplamalarıyla nicel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, 15 görselin 11’inde ince ve uzun beden idealinin öne çıktığını göstermektedir. Sekiz görselde modelin pasif veya seyredilen konumda sunulduğu, 10 görselde kameranın bedeni görsel merkeze yerleştirdiği belirlenmiştir. On iki görselde minimal veya nötr mekân kullanımıyla bedenin odak haline getirildiği görülmüştür. Buna karşılık 3 görselde daha güçlü duruşlar, aktif bakışlar ve farklı beden tipleriyle alternatif temsil biçimlerine yer verilmiştir. Çalışma, dijital moda görsellerinin toplumsal cinsiyet ve estetik normlarının yeniden üretimine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Feminist görsel kültür kuramı, bu temsillerdeki güç ilişkileri ve toplumsal cinsiyet performanslarının çözümlenmesinde işlevsel bir çerçeve sunmaktadır. Dijital moda görsellerinde kadın temsillerinin akademik araştırma, tasarım ve medya üretiminde daha etik ve kapsayıcı bir yaklaşımla ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır

This study examines how representations of women are constructed in fashion brands’ Instagram posts within the context of digital visual culture. Grounded in feminist visual culture theory, the research particularly draws on Laura Mulvey’s concept of the “gaze” and contemporary feminist debates on visual representation to analyse how the female body, identity, and gender performance are visually coded. This theoretical framework is used to assess whether women are positioned as active subjects or as objects of the gaze. The sample consists of 15 images selected from the official Instagram accounts of Zara, Mudo, and H&M, three fashion brands with high digital visibility in Türkiye, posted between January 2025 and March 2026. The brands were selected through purposive sampling. The images were analysed according to categories including body type, posing, camera angle, facial expression, and spatial context, while the findings were quantitatively assessed through frequency calculations. The findings indicate that 11 of the 15 images present women in accordance with a thin and tall body ideal. In 8 images, the models are positioned passively or as subjects to be viewed, while in 10 images, camera positioning places the body at the visual centre. Minimal or neutral spatial settings are used in 12 images, further emphasizing the body as the primary visual focus. In contrast, 3 images include alternative forms of representation through stronger postures, active gazes, and relatively diverse body types. The study demonstrates that digital fashion imagery contributes to the reproduction of gendered and aesthetic norms. Feminist visual culture theory provides an effective analytical framework for examining power relations and gender performances embedded in these representations. The findings suggest that representations of women in digital fashion imagery should be addressed through more ethical and inclusive approaches in academic research, design, and media production