e-ISSN 3108-7256Çift Kör HakemliAçık ErişimOcak · Mayıs · Eylül
İletişim
STA JournalJournal of Art and Design Research
Makale Gönder ↗
STA JOURNAL · YAYIN POLİTİKALARI

Etik ve Araştırma Politikası

STA Dergi, araştırma ve yayın etiğini bilimsel güvenilirliğin temel koşulu olarak kabul etmektedir. Bu politika; yayın etiği, yazar-hakem-editör sorumlulukları, araştırma etiği ve etik kurul, intihal, çıkar çatışması, araştırma ve yayın suistimali ile etik ihlal bildirimlerinin değerlendirilmesine ilişkin ilkeleri bütüncül biçimde açıklamaktadır.

Yayın Etiği ve Temel İlkeler

Derginin etik yaklaşımında COPE temel uygulamaları ve ilgili ulusal araştırma etiği yükümlülükleri esas alınmaktadır. Bilimsel kaydın doğruluğu, editöryal bağımsızlık, akademik dürüstlük, gizlilik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve tarafsızlık yayın sürecinin temel ilkeleridir. Etik ihlal iddiaları başvurunun hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın incelenebilir.

COPE İlkelerine Bağlılık

STA Dergi, araştırma ve yayın etiğine ilişkin karar ve uygulamalarında Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan temel uygulamaları, akış şemalarını ve editöryal rehberleri esas almayı taahhüt etmektedir. Yazarlık ve katkı uyuşmazlıkları, çıkar çatışmaları, hakemlik etiği, veri ve görsel bütünlüğü, intihal, mükerrer yayın, araştırma ve yayın suistimali iddiaları, şikâyet ve itirazlar ile düzeltme ve geri çekme süreçleri mümkün olan durumlarda COPE’nin ilgili rehberleri doğrultusunda ele alınmaktadır. Derginin editöryal kararları bilimsel kanıta, süreç adaletine ve akademik kaydın güvenilirliğinin korunmasına dayandırılmaktadır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Yazarlar çalışmanın özgünlüğünden, kullanılan kaynakların doğru gösterilmesinden, verilerin ve görsel materyallerin güvenilirliğinden ve araştırma sürecinin etik ilkelere uygunluğundan sorumludur. Yazarlık hakkı çalışmaya anlamlı akademik katkı sunan kişilerle sınırlı tutulmalı; finansman, destek, çıkar çatışması ve etik kurul bilgileri eksiksiz beyan edilmelidir. Aynı çalışma eş zamanlı olarak başka bir dergide değerlendirmeye sunulmamalıdır.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Hakemler değerlendirmelerini uzmanlık, tarafsızlık, gizlilik ve akademik özen ilkelerine uygun biçimde yürütmelidir. Uzmanlık alanı dışında kalan veya çıkar çatışması bulunan çalışmalar için görevin kabul edilmemesi beklenir. Yayımlanmamış çalışma materyalleri üçüncü kişilerle paylaşılmamalı ve hakemin kişisel araştırmalarında kullanılmamalıdır.

Editörlerin Etik Sorumlulukları

Editörler bilimsel değerlendirme süreçlerini derginin amaç ve kapsamı, hakem raporları, bilimsel kalite ve etik ilkeler doğrultusunda yönetir. Yazarın kurumu, akademik unvanı, cinsiyeti, milliyeti, siyasi veya kişisel görüşü bilimsel karar ölçütü olarak kullanılamaz. Etik ihlal şüphesi bulunan durumlarda karar kanıta, tutarlı prosedüre ve taraflara açıklama olanağı tanınmasına dayanır.

Araştırma Etiği ve Etik Kurul

İnsan katılımcılar, kişisel veya hassas veriler, anket, görüşme, gözlem, deneysel uygulama veya etik kurul değerlendirmesi gerektiren diğer araştırmalar için gerekli etik onayların araştırma başlamadan önce alınmış olması gerekir. Etik kurul gerektiren çalışmalarda kurul adı, karar tarihi ve karar/sayı bilgisi yöntem bölümünde ve makalenin uygun bibliyografik/etik beyan alanında belirtilmelidir. Aydınlatılmış onam gerektiren araştırmalarda bu sürecin tamamlandığı açıklanmalıdır.

İntihal ve Benzerlik Değerlendirmesi

Kaynak göstermeden alıntılama, başkasına ait fikir veya verilerin sahiplenilmesi, veri/görsel intihali, yanıltıcı yeniden kullanım ve önemli ölçüde örtüşen mükerrer yayın kabul edilmez. Benzerlik yazılımları yardımcı denetim aracı olarak kullanılabilir; ancak tek başına bir yüzde değeri etik karar için yeterli kabul edilmez. Tespit edilen örtüşmeler bağlam, kaynaklandırma ve çalışmanın özgün katkısı birlikte değerlendirilerek incelenir.

Çıkar Çatışması

Yazarlar, hakemler ve editörler bilimsel değerlendirmeyi etkileyebilecek mali, kurumsal, akademik veya kişisel çıkar ilişkilerini açıkça beyan etmelidir. Çıkar çatışması bulunan kişinin değerlendirme veya karar sürecinden çekilmesi ve sürecin bağımsız bir editör tarafından yürütülmesi esastır.

Araştırma ve Yayın Suistimali

Veri uydurma veya çarpıtma, intihal, haksız ya da hayalet yazarlık, mükerrer yayın, etik onayın yanlış beyanı, gizlenmiş çıkar çatışması, hakemlik gizliliğinin ihlali ve bilimsel kaydı yanıltan diğer uygulamalar araştırma veya yayın suistimali kapsamında değerlendirilir. Şüphe hâlinde editörlük ilgili kişilerden belge ve açıklama isteyebilir ve gerektiğinde ilgili akademik kurumla iletişim kurabilir.

İhbar, Şikâyet ve Etik İddiaların Ele Alınması

Etik ihlal bildirimleri, kim tarafından iletildiğine bakılmaksızın içerdiği kanıt ve bilimsel önem temelinde değerlendirilir. Bildirimin gizliliği mümkün olan ölçüde korunur. İnceleme tamamlanmadan kesin ihlal sonucu ilan edilmez. Doğrulanan sorunlar için düzeltme, geri çekme veya editöryal bildirim gibi yayın sonrası önlemler uygulanabilir.